... यह भी दिखाते हैं – बाण मारने से गंगा निकल आई। तो सिद्ध है पिछाड़ी में ज्ञान अमृत सबको पिलाया है ...
11 October 2017
साकार मुरली (महाभारत)
The Ganges came out by hitting an arrow 'Baan Ganga' is a famous pilgrimage place in Dayalpura village, Kurukshetra district of Haryana, where it is said that Arjuna unfolded river Ganges here by shooting an arrow, hence it is called 'Baan Ganga'. It is said that during the Mahabharata war, the horses of Arjuna's chariot were tired of running continuously. Then Shri Krishna told this to Arjuna and Arjuna revealed the Ganges with the blow of his arrow at this place and Shri Krishna gave water to the horses. Another Story According to another incident, it is also said that when Pitamah Bhishma was on the arrow bed, all the Kauravas and Pandavas were standing around him. In such a situation, Bhishma expressed his desire to drink water. Duryodhana ordered the soldiers to bring water. On this Bhishma said - 'Whoever has given me this arrow bed, he only should give me water.' On this, Arjuna shot an arrow with his Gandiv Dhanush (divine bow of Arjuna), hit the earth and from there a stream of water broke out. Pitamah Bhishma was made to quench his thirst with this water. That is why it is also called Bhishma Kund. Spiritual Significance: This arrow is not physical, but the arrow of knowledge, which, when fired, quenches the thirst for knowledge of all souls. By hitting the arrow of knowledge, souls are saved and they also become entitled to the inheritance of liberation and liberation-in-life.
బాణం వేయడం వలన గంగ వెలువడింది హర్యానాలోని కురుక్షేత్ర జిల్లాలోని దయాల్పురా గ్రామంలోని ‘బాణ గంగ’ ప్రసిద్ధ పుణ్యక్షేత్రం. అర్జునుడు బాణం వేయడం ద్వారా ఇక్కడ గంగ ప్రత్యక్షమయింది కనుక దీనిని ‘బాణ గంగ’ అని పిలుస్తారు. యుద్ధ సమయంలో అర్జునుడి రథ గుర్రాలు నిరంతరాయంగా పరిగెత్తుతూ అలసిపోయాయని చెబుతారు. అప్పుడు శ్రీ కృష్ణుడు చెప్పగా అర్జునుడు ఈ ప్రదేశంలో తన బాణపు దెబ్బతో గంగను ప్రత్యక్షం చేసాడు, అప్పుడు శ్రీ కృష్ణుడు గుర్రాలకు నీరు త్రాగించాడు అంటారు. మరో కథ మరొక సంఘటన ప్రకారం, భీష్మ పితామహుడు అంపశయ్య మీద ఉన్నప్పుడు, కౌరవులు మరియు పాండవులు అందరూ అతని చుట్టూ నిలబడి ఉన్నారు. ఆ సమయంలో, భీష్ముడు నీరు త్రాగాలనే తన కోరికను వ్యక్తం చేశాడు. నీళ్ళు తీసుకురావాలని దుర్యోధనుడు సైనికులను ఆదేశించాడు. అందుకు భీష్ముడు అన్నాడు – ‘నన్ను అంపశయ్యపై పడుకోబెట్టిన వారే నాకు నీరు త్రాగించాలి’. అప్పుడు అర్జునుడు తన గాండీవముతో బాణాన్ని ఎక్కుబెట్టి భూమిపై బాణం వేయగా అక్కడి నుంచి నీటి ధార ప్రవహించింది. భీష్మ పితామహుడు ఈ నీటితో దాహం తీర్చుకున్నాడు. అందుకే దీనిని భీష్మ కుండ్ అని కూడా అంటారు. ఆధ్యాత్మిక భావము: ఈ బాణం భౌతికమైనది కాదు, ఇది జ్ఞాన బాణము. దీనిని ప్రయోగించినప్పుడు, సర్వాత్మల జ్ఞాన పిపాస తీరుతుంది. జ్ఞాన బాణం వేయడం ద్వారా మానవాత్మలు మాయ నుండి రక్షింపబడతారు మరియు విముక్తి, జీవన్ముక్తి వారసత్వానికి అధికారులు అవుతారు.
बाण मारने से गंगा निकली हरियाणा के कुरुक्षेत्र जिले में दयालपुरा गांव है, जहां 'बाण गंगा' एक प्रसिद्ध तीर्थ स्थान है। कहा जाता है कि अर्जुन ने यहाँ बाण चलाकर प्रकट किया था इसलिए इसे 'बाण गंगा' कहा जाता है। कहा जाता है कि युद्ध के दौरान अर्जुन के रथ के घोड़े लगातार दौड़ते रहने के कारण थक गये थे। तब श्रीकृष्ण ने अर्जुन को यह बात बताई और अर्जुन ने इसी स्थान पर अपने बाण के प्रहार से गंगा को प्रकट किया और श्रीकृष्ण ने घोड़ों को पानी पिलाया। अन्य प्रसंग एक अन्य प्रसंग के अनुसार यह भी कहा जाता है कि जब पितामह भीष्म शरशैय्या पर थे, तब सभी कौरव और पाण्डव उन्हें घेरकर खड़े थे। ऐसे में भीष्म ने जल पीने की इच्छा व्यक्त की। दुर्योधन ने सिपाहियों को आदेश देकर जल लाने के लिए कहा। इस पर भीष्म बोले- 'जिसने मुझे ये शरशैय्या दी है, वही मुझे जल पिलाये।' इस पर अर्जुन ने गांडीव धनुष पर बाण चढ़ाकर धरती में मारा और वहाँ से जल धारा फूट पड़ी। इसी जल से पितामह भीष्म ने अपनी प्यास बुझाई। इसीलिए इसे भीष्म कुंड भी कहा जाता है। आध्यात्मिक भाव:- यह बाण भैतिक नहीं है बल्कि ज्ञान बाण है, जिसे चलाने से सब आत्माओं की ज्ञान का प्यास बुझती है। ज्ञान बाण मारने से आत्माओं का उद्धार होता है और मुक्ति, जीवनमुक्ति के अधिकारी भी बनते हैं।
ಬಾಣ ಹೊಡೆದ ಕಾರಣ ಗಂಗೆ ಬಂದಳು
ಹರಿಯಾಣದ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ದಯಾಳ್ಪುರ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮವಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ 'ಬಾಣ ಗಂಗಾ' ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಅರ್ಜುನನು ಇಲ್ಲಿ ಬಾಣವನ್ನು ಹೊಡೆದು ಗಂಗೆಯನ್ನು ಹೊರತಂದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು 'ಬಾಣ ಗಂಗಾ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನ ರಥದ ಕುದುರೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಓಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಸುಸ್ತಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನನು ಇದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಾಣದಿಂದ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ಕುಡಿಸಿದನು. ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸಂಗದ ಪ್ರಕಾರ, ಭೀಷ್ಮ ಪಿತಾಮಹನು ಬಾಣಗಳ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ಕೌರವರು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರು ಅವರನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದು ನಿಂತಿದ್ದರು. ಆಗ ಭೀಷ್ಮನು ನೀರು ಕುಡಿಯುವ ಬಯಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದನು. ದುರ್ಯೋಧನನು ಸೈನಿಕರಿಗೆ ನೀರು ತರಲು ಆದೇಶಿಸಿದನು. ಅದಕ್ಕೆ ಭೀಷ್ಮನು, 'ಯಾರು ನನಗೆ ಈ ಬಾಣಗಳ ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೋ, ಅವರೇ ನನಗೆ ನೀರು ಕುಡಿಸಬೇಕು' ಎಂದನು. ಆಗ ಅರ್ಜುನನು ಗಾಂಡೀವ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ತೆಗೆದು ಬಾಣವನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಹೊಡೆದನು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ನೀರಿನ ಧಾರೆ ಚಿಮ್ಮಿತು. ಅದೇ ನೀರಿನಿಂದ ಭೀಷ್ಮ ಪಿತಾಮಹನು ತನ್ನ ಬಾಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ತೀರಿಸಿಕೊಂಡನು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇದನ್ನು ಭೀಷ್ಮ ಕುಂಡ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಭಾವ: - ಈ ಬಾಣ ಭೌತಿಕವಾದದ್ದಲ್ಲ, ಆದರೆ ಜ್ಞಾನದ ಬಾಣವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ನಡೆಸುವುಸುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಆತ್ಮಗಳ ಜ್ಞಾನದ ಬಾಯಾರಿಕೆ ನೀಗುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನದ ಬಾಣವನ್ನು ಹೊಡೆಯುವುದರಿಂದ ಆತ್ಮಗಳಿಗೆ ಮೋಕ್ಷ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿ, ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೂ ಆಗುತ್ತಾರೆ.
