… एक कहानी है अर्जुन और भील की। ऐसे गृहस्थ व्यवहार में रहकर ज्ञान-योग में अन्दर वालों से भी तीखे जा सकते हैं। सारा मदार याद पर है। ...
22 February 2019
साकार मुरली, महाभारत की कथा
अर्जुन और भील की कहानी
महाभारत में वर्णित कथा के अनुसार एकलव्य(भील) धनुर्विद्या में उच्च अभ्यास पाना चाहता था इसीलिए एक दिन द्रोणाचार्य के पास जाता है जो कौरव और पांडवों के भी गुरु थे। एकलव्य उनके पास बहुत निष्ठा और विश्वास लेकर जाता हैं लेकिन छोटे कुल के होने के कारण द्रोणाचार्य ने एकलव्य को अपना शिष्य स्वीकार करने से मना कर देते हैं। उसके बाद एकलव्य भी ठान लेता है कि वह धनुर्विद्या द्रोणाचार्य से ही सीखेंगे इसलिए वह एक वन में आश्रम (कुटिया) बनाकर रहने लगते हैं और वहीं पर पेड़ के नीचे गुरु द्रोणाचार्य की प्रतिमा को बिठाकर उन्हीं के सामने प्रत्येक दिन धनुर्विद्या का अभ्यास करता हैं। इसी दौरान एक दिन द्रोणाचार्य अपने शिष्यों और एक कुत्ते के साथ उसी वन में आखेट के लिए जाते हैं। बीच रास्ते में ही कुत्ता वन में भटक जाता है और भटकते भटकते जाकर वह एकलव्य के आश्रम तक पहुंच जाता है। उस समय एकलव्य एकाग्रचित्त होकर अपने धनुर्विद्या का अभ्यास कर रहा था। लेकिन कुत्ते के भोकने की आवाज़ से एकलव्य के अभ्यास में बाधा आ रही थी। तब एकलव्य ने अपने कौशल से कुत्ते के मुंह में इस तरह बाण चलाएं कि कुत्ते को जरा सी भी आहत नहीं पहुंची और उसका मुंह भी बंद हो गया। उसके बाद कुत्ता भी असहाय होकर वापस द्रोणाचार्य के पास चला गया। वहां पर द्रोणाचार्य और पांडव कुत्ते के इस हालत को देखकर आश्चर्यचकित रह गए। उन्हें जानने की तिव्र इच्छा जागी कि आखिर किस धनुर्धर ने इतने कुशल तरीके से कुत्ते के मुंह में इस तरह बाण चलाएं हैं। उस धनुर्धर को खोजते-खोजते वे एकलव्य के पास पहुंच गए। एकलव्य को एकनिष्ठा से धनुर्विद्या का अभ्यास करते देख द्रोणाचार्य को उनके गुरु के बारे में जानने की इच्छा हुई।
एकलव्य द्रोणाचार्य की प्रतिमा की ओर इशारा करते हुए कहा कि वही उसके गुरु हैं। द्रोणाचार्य को उस समय की याद आ जाती है जब उन्होंने एकलव्य को अपना शिष्य स्वीकार करने से मना किया था। एकलव्य की एक निष्ठा और कुशाग्र धनु विद्या का कौशल देख द्रोणाचार्य को आशंका हुआ कि कहीं वह सर्वश्रेष्ठ धनुर्धर ना बन जाए। क्योंकि यदि ऐसा हुआ तो द्रोणाचार्य ने अर्जुन को महान धनुर्धर बनाने का जो वचन लिया था वह झूठ साबित हो जाएगा। इसलिए वे गुरु दक्षिणा की मांग करते हैं। एकलव्य गुरु दक्षिणा में अपनी प्राण देने की बात करते हैं। लेकिन द्रोणाचार्य उससे अंगूठा मांग लेते हैं और एकलव्य तत्क्षण बिना कुछ सोचे अपना अंगूठा काटकर द्रोणाचार्य के समक्ष प्रस्तुत कर देता है।
आध्यात्मिक भाव: अर्जुन गुरूजी की उपस्थिति में हर पल रहकर शिज्ञा लेने के प्श्चात् भी भूलें कर देता था, लेकिन एकलव्य सुविधाहीन होते हुए भी, गुरू की अनुपस्थिति में भी एक कुशल धनुर्धार बना, उसका निशाना कभी नहीं चूका! ऐसे ही, बाबा कहते हैं, गृहस्थ व्यवहार में रहकर (एकलव्य) ज्ञान योग में अन्दर वालों से भी (सेन्टर में रहने वाले) तीखे जा सकते हैं। भल भील बाहर का रहने वाला था लेकिन अभ्यास से वह अर्जुन से भी तीर चलाने में होशियार हो गया। यहाँ रहकर पुरूषार्थ करने वालों से वहाँ घर में रह पुरूषार्थ करने वाले तीखे हो सकते हैं। अगर ऐसी लगन है तो।
The story of Arjun and Bhil
According to the story mentioned in Mahabharata, Eklavya (belonging to Bhil tribe) wanted to get higher practice in archery, so one day he goes to Dronacharya who was also the guru of Kauravas and Pandavas. Eklavya goes to him with a lot of loyalty and faith, but due to being of a small clan, Dronacharya refuses to accept Eklavya as his disciple. After that, Eklavya also decides that he will learn archery from Dronacharya only, so he starts living in an ashram (hut) in a forest and puts the statue of Guru Dronacharya under the tree there and practices archery every day in front of him. Meanwhile, one day Dronacharya goes for hunting in the same forest with his disciples and a dog. In the middle of the way, the dog wanders in the forest and wandering and wandering, he reaches Eklavya's ashram. At that time Eklavya was practicing his archery with concentrated attention. But the sound of the dog barking was hampering Eklavya's practice. Then Eklavya shot arrows in the dog's mouth with his skills in such a way that the dog did not get hurt at all and his mouth was also closed. After that the dog also became helpless and went back to Dronacharya. There, Dronacharya and Pandavas were surprised to see this condition of the dog. He felt a keen desire to know which archer had so skillfully shot arrows into the dog's mouth. While searching for that archer, they reached Eklavya. Seeing Eklavya practicing archery with single-mindedness, Dronacharya wanted to know about his guru.
Eklavya pointed to the statue of Dronacharya and said that he is his guru. Dronacharya is reminded of the time when he refused to accept Eklavya as his disciple. Seeing Eklavya's loyalty and the skill of the sharp Sagittarius Vidya, Dronacharya feared that he would become the best archer. Because if this happens, then the promise that Dronacharya gave to make Arjuna a great archer will prove to be a lie. So he asked for the Guru Dakshina. Eklavya was ready to give his life in Dakshina. But Dronacharya asks for his thumb and Eklavya immediately cuts his thumb without thinking anything and presents it to Dronacharya.
Spiritual Significance: Arjuna used to make mistakes even after taking teachings by staying in Guruji's presence every moment, but Eklavya, despite being uncomfortable, became a skilled archer even in the absence of the Guru, his target never missed! In the same way, Baba says: By staying at home with your family (Eklavya) in the yoga of knowledge, you can become sharp even from those inside (those who live in the centres). Although Bhil was an outsider, but with practice, he became clever in shooting arrows even from Arjuna. Those who make effort while staying here can become cleverer than those who make effort at home. If there is such passion.
మహాభారతంలో పేర్కొన్న కథ ప్రకారం ఏకలవ్యుడు (భిల్లు జాతివాడు) విలువిద్యలో ఉన్నత అభ్యాసం చేయాలనుకున్నాడు, కాబట్టి ఒక రోజు అతను కౌరవులు మరియు పాండవులకు గురువు అయిన ద్రోణాచార్యుడి వద్దకు వెళ్తాడు. ఏకలవ్యుడు చాలా విధేయత మరియు విశ్వాసంతో అతని వద్దకు వెళ్తాడు, కాని ఒక తక్కువ కులానికి చెందినవాడు కాబట్టి, ద్రోణాచార్యుడు ఏకలవ్యుడిని తన శిష్యునిగా అంగీకరించడానికి నిరాకరిస్తాడు. ఆ తరువాత ఏకలవ్యుడు కూడా ద్రోణాచార్యుడి వద్దే విలువిద్య నేర్చుకోవాలని నిర్ణయించుకుంటాడు, కాబట్టి అతను ఒక అడవిలోని ఆశ్రమం (గుడిసె) లో నివసించడం ప్రారంభించి, అక్కడ చెట్టు క్రింద గురువు ద్రోణాచార్యుడి విగ్రహాన్ని ఏర్పాటు చేసి ప్రతిరోజూ ఆ విగ్రహం ముందు విలువిద్యను అభ్యసించేవాడు. ఇంతలో ఒక రోజు ద్రోణాచార్యుడు తన శిష్యులు, కుక్కతో కలిసి అదే అడవిలో వేటకు వెళ్తాడు. మార్గమధ్యంలో కుక్క అడవిలో తిరుగుతూ తిరుగుతూ ఏకలవ్యుడి ఆశ్రమానికి చేరుకుంటుంది. ఆ సమయంలో ఏకలవ్యుడు ఏకాగ్రతతో తన విలువిద్య సాధన చేస్తున్నాడు. కానీ కుక్క మొరుగుతున్న శబ్దం ఏకలవ్యుడి అభ్యాసానికి ఆటంకం కలిగిస్తోంది. అప్పుడు ఏకలవ్యుడు తన నైపుణ్యంతో కుక్క నోటిలో బాణాలు వేసి కుక్కకు ఏ మాత్రం గాయం కాకుండా, నోరు కూడా మూసుకునేలా చేస్తాడు. ఆ తర్వాత కుక్క కూడా నిస్సహాయంగా మారి తిరిగి ద్రోణాచార్యుడి వద్దకు వెళ్తుంది. అక్కడ ద్రోణాచార్యుడు, పాండవులు కుక్క పరిస్థితిని చూసి ఆశ్చర్యపోయారు. ఏ విలువిద్యాకారుడు అంత చాకచక్యంగా కుక్క నోట్లోకి బాణాలు వేశాడో తెలుసుకోవాలనే కోరిక కలిగింది. ఆ విలువిద్యార్థి కోసం వెతుకుతూ వారు ఏకలవ్యుని వద్దకు చేరుకున్నారు. ఏకలవ్యుడు సంపూర్ణ ఏకాగ్రతతో విలువిద్యను అభ్యసించడం చూసిన ద్రోణాచార్యుడు తన గురువు గురించి తెలుసుకోవాలనుకున్నాడు.
ఏకలవ్యుడు ద్రోణాచార్యుని విగ్రహాన్ని చూపిస్తూ ఆయనే తన గురువు అని చెప్పాడు. ఏకలవ్యుడిని తన శిష్యుడిగా నిరాకరించిన ఆ రోజు ద్రోణాచార్యుడికి గుర్తుకు వస్తుంది. ఏకలవ్యుడి విశ్వసనీయతను, పదునైన ధనుర్విద్యా నైపుణ్యాన్ని చూసిన ద్రోణాచార్యుడు ఏకలవ్యుడు ఉత్తమ విలువిద్యార్థి అవుతాడేమోనని భయపడ్డాడు. ఎందుకంటే ఇదే జరిగితే అర్జునుడిని గొప్ప విలువిద్యార్థిని చేస్తానని ద్రోణాచార్యుడు చేసిన వాగ్దానం అబద్ధమని రుజువవుతుంది. కాబట్టి వారు గురు దక్షిణను అడుగుతారు. ఏకలవ్య గురు దక్షిణలో తన జీవితాన్ని అర్పించడం కూడా సిద్ధమేనంటాడు. కానీ ద్రోణాచార్యుడు ఏకలవ్యుడి బొటనవేలును కోరగా ఏకలవ్యుడు వెంటనే ఏమీ ఆలోచించకుండా తన బొటనవేలును కోసి ద్రోణాచార్యుడికి సమర్పిస్తాడు.
ఆధ్యాత్మిక భావము: అనుక్షణం గురువుగారి సమక్షంలో ఉంటూ వారి వద్ద శిక్షణ పొందుతున్నాగానీ అర్జునుడు పొరపాట్లు చేస్తున్నాడు, కానీ ఏకలవ్యుడు, ఎటువంటి సౌకర్యాలు లేకపోయినా, గురువు సన్నిధి లభించకపోయినాగానీ నైపుణ్యం కలిగిన విలుకాడు అయ్యాడు, అతని లక్ష్యం ఎన్నడూ తప్పలేదు! అదే విధంగా బాబా ఇలా అంటాడు: మీ కుటుంబంతో (ఏకలవ్యుడు) ఇంట్లో ఉన్నప్పటికీ, మీరు లోపలి వారికన్నా (సెంటర్లలో నివసించేవారు) జ్ఞానయోగాలలో ముందుకు వెళ్ళవచ్చు. భిల్లు బయటివాడే అయినప్పటికీ, అభ్యాసంతో అర్జునుడికన్నా కూడా బాణాలు వేయడంలో తెలివైనవాడు అయ్యాడు. అలాంటి అభిరుచి ఉంటే సెంటరులో ఉండే వారికన్నా ఇంట్లో ఉండి అభ్యాసం చేసేవారు పదునుగా అవుతారు అని బాబా అంటారు.
ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಲುಗಾರನ (ಏಕಲವ್ಯ) ಕಥೆ
ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ವರ್ಣನೆಯಾಗಿರುವ ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಏಕಲವ್ಯ (ಬಿಲ್ಲುಗಾರ) ಧನುರ್ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಿಚ್ಛಿಸಿ ಒಂದು ದಿನ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರ ಬಳಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ, ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರು ಕೌರವರು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರಿಗೂ ಸಹ ಗುರುಗಳು ಆಗಿದ್ದರು. ಏಕಲವ್ಯ ಬಹಳ ನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅವರ ಬಳಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ ಆದರೆ ನಿಮ್ನ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನೆಂದು ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರು ಏಕಲವ್ಯನನ್ನು ಶಿಷ್ಯನನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದಾದ ನಂತರ ಏಕಲವ್ಯ ತಾನು ಧನುರ್ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರಿಂದಲೇ ಕಲಿಯುತ್ತೇನೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತಾನೆ ಹಾಗಾಗಿ ಅವನು ಒಂದು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಮ (ಕುಟೀರ) ನಿರ್ಮಿಸಿ ಇರಲಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಗುರು ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಧನುರ್ವಿದ್ಯೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ದಿನ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಒಂದು ನಾಯಿ ಜೊತೆ ಕಾಡಿಗೆ ಶಿಕಾರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಹೋಗುವ ನಡುವೆ ನಾಯಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಬಿಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತದು ಅಲೆದಾಡಿಕೊಂಡು ಏಕಲವ್ಯನ ಆಶ್ರಮದ ಕಡೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಏಕಲವ್ಯ ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತನಾಗಿ ತನ್ನ ಧನುರ್ವಿದ್ಯೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ನಾಯಿ ಬೊಗಳುವ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಏಕಲವ್ಯನ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ ಏಕಲವ್ಯ ತನ್ನ ಕೌಶಲದಿಂದ ನಾಯಿಯ ಬಾಯಿಗೆ ಈ ರೀತಿ ಬಾಣ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ ಅದರಿಂದ ನಾಯಿ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಗಾಯಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿ ಹೋಯಿತು. ಅದಾದ ಮೇಲೆ ನಾಯಿ ಬೇರೆ ದಾರಿ ಕಾಣದೆ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರ ಬಳಿ ಹೊರಟು ಹೋಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರು ನಾಯಿಯ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಪಟ್ಟರು. ಇಷ್ಟು ಕುಶಲಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಾಯಿಯ ಬಾಯಿಗೆ ಈ ಪ್ರಕಾರ ಬಾಣ ಬಿಟ್ಟಂಥ ಆ ಧನುರ್ಧರ ಯಾರಿರಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂಬ ತೀವ್ರ ಇಚ್ಛೆ ಆಯಿತು. ಆ ಧನುರ್ಧಾರಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಏಕಲವ್ಯನ ಬಳಿ ಬಂದು ತಲುಪಿದರು. ಏಕಲವ್ಯ ಏಕನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಧನುರ್ವಿದ್ಯೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಈತನ ಗುರುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಚೆ ಉಂಟಾಯಿತು.
ಏಕಲವ್ಯ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಕಡೆ ಬೆರಳು ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಇವರೇ ನನ್ನ ಗುರುಗಳು ಎಂದ. ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಏಕಲವ್ಯನನ್ನು ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯನನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಸಮಯ ನೆನಪಾಗುದೆ. ಏಕಲವ್ಯನ ಏಕನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಕುಶಾಗ್ರ ಧನುರ್ವಿದ್ಯೆಯ ಕೌಶಲವನ್ನು ನೋಡಿ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಇವನು ಸರ್ವಶೇಷ್ಠ ಧನುರ್ಧಾರಿ ಆಗಿಬಿಟ್ಟರೆ ಎಂಬ ಆತಂಕ ಉತ್ಪನ್ನವಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧನುರ್ದಾರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆಂದು ವಚನ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಗುರು ದಕ್ಷಿಣೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಏಕಲವ್ಯ ಗುರು ದಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯ ಅವನಿಂದ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಏಕಲವ್ಯ ಹಿಂದೆ-ಮುಂದೆ ಯೋಚಿಸದೇ ತನ್ನ ಅಂಗುಷ್ಠವನ್ನು ಕಡಿದು ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರ ಮುಂದಿಡುತ್ತಾನೆ.
ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಭಾವ:
ಅರ್ಜುನ ಪ್ರತಿಕ್ಷಣ ಗುರುಗಳ ಸಂಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸಹ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ ಆದರೆ ಏಕಲವ್ಯ ಸೌಕರ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಗುರುವಿನ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಒಬ್ಬ ಕುಶಾಗ್ರ ಧನುರ್ದಾರಿ ಆದ. ಅವನ ಗುರಿ ಎಂದಿಗೂ ತಪ್ಪಲಿಲ್ಲ! ಹೀಗೆ, ಶಿವತಂದೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಗೃಹಸ್ಥ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಜ್ಞಾನ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಒಳಗಿರುವವರಿಗಿಂತ (ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇರುವವರು) ವೇಗವಾಗಿ ಹೋಗಬಹದು. ಭಲೇ ಏಕಲವ್ಯ ಹೊರಗೆ ಇರುತ್ತಿದ್ದ ಆದರೆ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಅವನು ಅರ್ಜುನನಿಗಿಂತಲೂ ಬಾಣ ಹೊಡೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತನಾಗಿಬಿಟ್ಟ. ಇಲ್ಲಿದ್ದು ಪುರುಷಾರ್ಥ ಮಾಡುವವರಿಗಿಂತ ಅಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಪುರುಷಾರ್ಥ ಮಾಡುವರು ತೀಕ್ಷ್ಣರಾಗಬಹುದು. ಒಂದುವೇಳೆ ಆ ರೀತಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದರೆ.
அர்ஜுனனும் வில்லாளனும்
மகாபாரதத்தில் வர்ணிக்கப்பட்ட கதை ஒன்றில், ஏகலவ்யன் (பீல் என்கிற பழங்குடி இனத்திற்கு சேர்ந்தவன்) வில்வித்தையில் மேல் பயிற்சி பெறும் ஆசையுடன் துரோணாச்சாரியரிடம் செல்கிறான். துரோணாச்சாரியார் கௌரவர்களுக்கும், பாண்டவர்களுக்கும் குருவாக இருந்தார். ஏகலவ்யன் அவரிடம் மிக நம்பிக்கையுடனும், விசுவாசத்துடனும் சென்றான், ஆனால், கீழ் ஜாதி காரனாக இருப்பதால், துரோணாச்சாரியார் அவனை தனது சிஷ்யனாக ஏற்றுக் கொள்ள மறுத்துவிட்டார். இதற்குப் பின் ஏகலவ்யன், தான் வில்வித்தையை துரோணாச்சாரியிடமிருந்து தான் கற்றுக் கொள்வேன் என்று மிக உறுதியாக தீர்மானித்து விடுகிறான். காடு ஒன்றில் ஆசிரமம் (குடிசை) ஒன்றை கட்டிக்கொண்டு தங்கிவிட்டான். ஒரு மரத்தடியில் குரு துரோணாச்சாரியரின் பிரதிமயை வைத்து, அதன் முன் நாள்தோறும் வில்வித்தையை கடும் பயிற்சி செய்து வந்தான். ஒருநாள் சிஷ்யர்களுடன் சேர்ந்து, துரோணாச்சாரியார் ஒரு நாயையும் கூட அழைத்து கொண்டு, அதே வனத்திற்கு வேட்டைக்காக வருகிறார். நடுவழியில் நாய் வழிதவறி, அலைய தொடங்கியது. அலைந்து அலைந்து ஏகலவ்யனின் ஆசிரமத்தை வந்தடைந்தது. அந்த நேரம் ஏக லவ்வின் ஒருமுகப்படுத்திய கவனத்துடன் வில்வித்தையின் பயிற்சி செய்து கொண்டு இருந்தான். நாய் குறைத்தலின் சத்தத்தால் அவனது பயிற்சிக்கு தொந்தரவு ஏற்பட்டு விட்டது. அப்பொழுது ஏகலவ்யன் தனது திறன்களால் நாயின் வாயை நோக்கி அம்புகளை எய்தான். எவ்வளவு திறமையாக எய்தான் என்றால் நாய்க்கு சிறிதளவும் காயம் ஏற்படவில்லை, ஆனால் அதன் வாயும் அம்புகளால் மூடப்பட்டு விட்டது. அத்துடன் என்ன செய்யவும் கையாலாகாத நாய், துருணாச்சாரியாரிடம் சென்றடைந்தது. நாயின் நிலைமையை கண்ட துரோணாச்சாரியாரும் பாண்டவரும் வியந்து போனார்கள். எந்த வில்லாளன் இவ்வளவு திறமையுடன் நாயின் வாயில் அம்பையை எய்திருக்கிறான் என்று தெரிந்து கொள்ள துரோணாச்சாரியாருக்கு ஆர்வம் ஏற்பட்டது. அவனைத் தேடித் தேடி ஏகலவ்யனிடம் வந்து சேர்க்கிறார் துரோணர். ஏகலவ்யனின் ஒருமுகப்படுத்தப்பட்ட கவனத்தினால் செய்யும் பயிற்சியை கண்டு, அவனது குருவை பற்றி தெரிந்து கொள்ள துரோணருக்கு ஆர்வம் வந்தது.
துரோணாச்சாரிகளின் பிரதிமயை சுட்டிக்காட்டி ஏகலவ்யன் அவர்தான் தனது குரு என்று அறிமுகப்படுத்தினான். தான் ஏகலவ்யனை தனது சிஷ்யனாக ஏற்றுக் கொள்ளாமல் மறுத்த தருணம் துரோணாச்சாரியாருக்கு நினைவு வந்தது. ஏகலவ்யனின் ஒரு முகப்படுத்திய கவனமும், அவனது கூர்மையான வில்வித்தையின் திறனையும் கண்டு துரோணாச்சாரியார் வியப்படைந்தது மட்டுமின்றி, ஏகலவ்யன் கண்டிப்பாக சந்தேகமின்றி உயர்ந்த வில்லாளனாக வளர்ந்து விடுவான் என்ற முடிவுக்கும் வந்தார். அவன் உயர்ந்த வில்லாளனாக மட்டும் ஆகிவிட்டால், துரோணர் அர்ஜுனனை அனைவரையும் விட உயர்ந்த வில்லாளனாக ஆக்குவதாக செய்திருந்த சத்தியம் பொய்யாகிவிடும். எனவே, குருதட்சினை கேட்டார் துரோணர் ஏகலவ்யனை. உயிரையும் கொடுக்க தயாராக இருந்தான் ஏகலவ்யன் .ஆனால் துருணாச்சாரியார் அவனை தனது கட்டை விரலை குருதட்சணையாக கேட்க, அவனும் தயங்காமல் அதை அறுத்து துரோணாச்சாரியரிடம் குரு தட்சணையாக கொடுத்து விடுகிறான்.
ஆன்மீகச் சிறப்பு - குருவின் அருகில் ஒவ்வொரு நொடியும் இருந்துகொண்டு கல்வி கற்ற பின்னும் கூட, அர்ஜுனன் பல தவறுகள் செய்து கொண்டிருந்தான். ஆனால் ஏகலவ்யன் வசதிகளற்றவனாக இருந்தும் கூட, குரு கூட இல்லாமல், திறமையான வில்லாளனாகிவிட்டான். அவனது இலக்கு என்றும் தவறியதே இல்லை. இது போலவே பாபா கூறுகிறார், இல்லற விவகாரங்களில் இருந்து கொண்டே (ஏகலவ்யன்), ஞான யோகத்தில், சென்டர்களில் இருப்பவர்களை விட மிகக் கூர்மையானவர்களாக ஆகிவிடலாம்.
ஏகலவ்யன் வெளியாளாக இருந்து கொண்டே, விடா பயிற்சியினால் அர்ஜுனனை விட அம்பு எய்வதில் உயர்ந்தவன் ஆகிவிட்டான். இங்கிருந்து முயற்சி செய்பவர்களை விட, வீட்டிலிருந்து கொண்டு முயற்சி செய்பவர்கள் உயர்ந்தவர்களாக முடியும், விடாமுயற்சியினால்.
