संजीवनी बूटी की कहानी

సంజీవని మూలిక కథ

సంజీవని అనేది వైద్య ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించే మొక్క పేరు. ఇది గంధమాదన్ (సుమేరు) పర్వత శిఖరాలపై పెరిగే అద్భుత మూలిక. సంజీవని మూలిక వర్ణన రామాయణంలో చూడవచ్చు. లంక రాజు రావణుడి సైన్యం మరియు అయోధ్య యువరాజు రాముడి మధ్య జరిగిన భీకర యుద్ధంలో, రావణుని కుమారుడు ఇంద్రజిత్ లక్ష్మణుడిపై శక్తివంతమైన ఆయుధాన్ని విసిరాడు. దురదృష్టవశాత్తు, ఈటె తగలడంతో లక్ష్మణుడు స్పృహతప్పి పడిపోయాడు. ఈ గాయం లక్ష్మణుడిని మరణం అంచుకు తీసుకువెళ్ళింది. మనోవేదనకు గురైన రాముడు తన సోదరుడి ప్రాణాలను కాపాడమని వానర వైద్యుడు సుషేనుని కోరాడు. సుషేణ అతనిని పరీక్షించి, గంధమాదన పర్వతం మీద లభించే విశల్య కరణి లేదా సంజీవని అనే మంత్ర మూలికతో లక్ష్మణుడిని ఇంకా రక్షించవచ్చని ప్రకటించాడు. సూర్యోదయానికి ముందే మూలికను తీసుకురావాలని ఆయన అన్నారు. అకస్మాత్తుగా, హనుమంతుడు గుంపు నుండి బయటికి వచ్చి, సూర్యోదయానికి ముందే మూలికను తీసుకువస్తానని వాగ్దానం చేశాడు. హనుమంతుడు ఎంత ప్రయత్నించినా, సుషేనుడు చెప్పిన నీలిరంగు పువ్వులతో కూడిన బంగారు లతని కనుగొనలేకపోయాడు. చివరికి, సమయాన్ని ఆదా చేయడానికి, అతను మొత్తం పర్వతాన్ని ఎత్తి శిబిరానికి తీసుకెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. అతను చేరుకున్న తర్వాత, సుషేణుడు స్వయంగా వెళ్లి పర్వతం నుండి తనకు కావలసిన మొక్కలను సేకరించాడు. మూలికలతో లేపనం చేసి లక్ష్మణుడికి వాసన చూపించాడు. వెంటనే, లక్ష్మణుడు తన అపస్మారక స్థితి నుండి మేల్కొన్నాడు. కార్యం పూర్తయిన తర్వాత, హనుమంతుడు పర్వతాన్ని దాని అసలు స్థానంలో పెట్టేసాడు.

ఆధ్యాత్మిక భావం:- బాబా మనందరినీ మేల్కొల్పడానికి సంజీవని మూలికను ఇస్తున్నారు. ఇక ఆ తర్వాత 21 జన్మల వరకు ఎప్పుడూ మూర్ఛపోము. ఆ సంజీవని మూలిక – మన్మనాభవ. మాయా రావణుడు అందరినీ దేహ అభిమానంలో ఇరికించి మూర్ఛితులను చేసిందని శివబాబా చెప్తారు. మూర్ఛపోయిన వారిని తిరిగి మేల్కొల్పడానికి ఉన్న ఒకే ఒక్క సంజీవని మూలిక – మన్మనాభవ. ప్రతి ఆత్మకు శ్రేష్ఠ స్మృతి, విశేషతల స్మృతి అనే సంజీవని మూలికను ఇచ్చినట్లయితే వారు మూర్ఛితుల నుండి మేల్కుంటారు. నిజానికిఈశ్వరీయ జ్ఞానమే సంజీవని మూలిక, దీనితో మాయా మూర్ఛ తొలగిపోతుంది. జ్ఞానయోగాల సంజీవని మూలికతో స్వయాన్ని మాయా మూర్ఛ నుండి రక్షించుకుంటూ ఉండాలి.

संजीवनी बूटी की कहानी

संजीवनी एक वनस्पति का नाम है जिसका उपयोग चिकित्सा कार्य के लिये किया जाता है। ये एक जादुई जड़ी बूटी थी जो गंधमादन (सुमेरू) पर्वत की चोटियों पर उगती थी। रामायण में संजीवनी बूटी का वर्णन देखने को मिलता है। लंका के राजा रावण और अयोध्या के राजकुमार राम की सेना के बीच अंतिम युद्ध के दौरान, रावण के बेटा इन्द्जीत ने लक्ष्मण पर भाला फेंका। दुर्भाग्य से, लक्ष्मण बेहोश हो गए क्योंकि राम के आने से पहले ही भाला उन्हें लग चुका था। चोट ने लक्ष्मण को मृत्यु के कगार पर पहुंचा दिया। व्यथित होकर राम ने वानर चिकित्सक सुषेण से अपने भाई की जान बचाने के लिए कहा। सुषेण ने उनकी जांच की और घोषणा की कि लक्ष्मण को अभी भी विशल्या करणी या संजीवनी नामक जादुई जड़ी-बूटी से बचाया जा सकता है, जो गंधमादन पर्वत पर उपलब्ध थी। उन्होंने आगे कहा कि जड़ी-बूटी को सूर्योदय से पहले लाना होगा। अचानक, हनुमान भीड़ से बाहर निकले और सूर्योदय से पहले जड़ी बूटी लाने का वादा किया। अपने प्रयासों के बावजूद, हनुमान उस नीले फूलों वाली सुनहरी लता को नहीं ढूंढ पाए जिसका उल्लेख सुषेण ने किया था। अंत में समय बचाने के लिए उसने पूरा पहाड़ ही उठाकर अपने साथ शिविर में ले जाने का निर्णय लिया। उसके पहुँचने के बाद सुषेण स्वयं गया और पर्वत से अपनी इच्छानुसार पौधे एकत्र किये। उन्होंने जड़ी-बूटियों का लेप बनाया और उसे लक्ष्मण की नाक पर लगाया। शीघ्र ही लक्ष्मण मूर्छित अवस्था से जाग गये। कार्य पूरा होने के बाद, हनुमान ने पर्वत को उसके मूल स्थान पर पुनर्स्थापित किया।

आध्यात्मिक भाव:- बाबा हमको संजीवनी बूटी देते हैं– सुरजीत होने के लिए। फिर 21 जन्म कभी मूर्छित नहीं होंगे। वह संजीवनी बूटी है– मनमनाभव। शिवबाबा कहते हैं कि माया रावण ने सभी को देह अभिमान में फँसाकर मूर्छित कर दिया है। मूर्छित को सुरजीत करने का एकमात्र उपाय है – मनमनाभव मंत्र। हर आत्मा को श्रेष्ठ स्मृति की, विशेषताओं की स्मृति रूपी संजीवनी बूटी खिलाओ तो वह मूर्छित से सुरजीत हो जायेगी। वास्तव में संजीवनी बूटी यह ज्ञान की है, इससे माया की बेहोशी उतर जाती है। ज्ञान-योग की संजीवनी बूटी से स्वयं को माया की बेहोशी से बचाते रहना है।

ಸಂಜೀವನಿ ಮೂಲಿಕೆಯ ಕಥೆ

ಸಂಜೀವನಿ ಎಂಬುದು ಔಷಧೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವ ಸಸ್ಯದ ಹೆಸರು. ಇದು ಗಂಧಮಾದನ (ಸುಮೇರು) ಪರ್ವತದ ಶಿಖರಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆಯುವ ಅದ್ಭುತ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಸಂಜೀವ ಮೂಲಿಕೆಯ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಲಂಕಾ ರಾಜ ರಾವಣನ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಜಕುಮಾರ ರಾಮನ ನಡುವಿನ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರಾವಣನ ಮಗ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಬಲವಾದ ಆಯುಧವನ್ನು ಎಸೆದನು. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಈಟಿಯ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನನಾಗಿ ಬಿದ್ದನು. ಈ ಗಾಯವು ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಸಾವಿನ ಅಂಚಿಗೆ ತಂದಿತು. ವಿಚಲಿತನಾದ ರಾಮನು ತನ್ನ ಸಹೋದರನ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸುವಂತೆ ಕೋತಿ ವೈದ್ಯ ಸುಷೇಣುವನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ಸುಷೇಣನು ಅವನನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಇನ್ನೂ ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಮೂಲಿಕೆ ವಿಸಲ್ಯ ಕರಣಿ ಅಥವಾ ಸಂಜೀವನಿಯಿಂದ ಉಳಿಸಬಹುದೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದನು. ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಮೂಲಿಕೆ ತರಬೇಕು ಎಂದರು. ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ, ಹನುಮಂತನು ಜನಸಂದಣಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದನು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಮೂಲಿಕೆಯನ್ನು ತರುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಹನುಮಂತನು ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಸುಷೇಣ ಹೇಳಿದ ನೀಲಿ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಚಿನ್ನದ ಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಸಮಯವನ್ನು ಉಳಿಸಲು, ಅವರು ಇಡೀ ಪರ್ವತವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಅವನು ಬಂದ ನಂತರ, ಸುಷೇಣನು ಸ್ವತಃ ಹೋಗಿ ಪರ್ವತದಿಂದ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದನು. ಅವನು ಅದನ್ನು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳಿಂದ ಲೇಪಿಸಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ವಾಸನೆಯನ್ನು ನೀಡಿದನು. ತಕ್ಷಣವೇ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ತನ್ನ ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡನು. ಕಾರ್ಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ, ಭಗವಾನ್ ಹನುಮಂತನು ಪರ್ವತವನ್ನು ಅದರ ಮೂಲ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದನು.

ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ: ಬಾಬಾ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಲು ಸಂಜೀವನಿ ಮೂಲಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರ 21 ಜನ್ಮಗಳಿಗೆ ಮೂರ್ಛೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಜೀವ ನೀಡುವ ಮೂಲಿಕೆ - ಮನ್ಮನಾಭವ. ಮಾಯಾ ರಾವಣನು ದೇಹದ ಮೋಹದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಮೂರ್ಛೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದನೆಂದು ಶಿವಬಾಬಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮೂರ್ಛೆ ಹೋದವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಎಬ್ಬಿಸಲು ಮನ್ಮನಾಭವ ಮಾತ್ರ ಜೀವ ನೀಡುವ ಮೂಲಿಕೆ. ಪ್ರತಿ ಆತ್ಮಕ್ಕೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ಮೃತಿ, ವಿಶೇಷಾತಲ ಸ್ಮೃತಿ ಎಂಬ ಸಂಜೀವನಿ ಮೂಲಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೂರ್ಖತನದಿಂದ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ದೇವರ ಜ್ಞಾನವು ಮಾಯೆಯ ಮೂರ್ಛೆ ಮಾಟವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಜೀವ ನೀಡುವ ಮೂಲಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಜ್ಞಾನಯೋಗದ ಸಂಜೀವನಿ ಮೂಲಿಕೆಯಿಂದ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಮೂರ್ಛೆಯಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.