सागर के बच्चे

Sagara was a great emperor of the Satya Yuga, belonging to the Solar Dynasty (Ikshvaku lineage). He was an ancestor of King Dasharatha of the Ramayana.

He had two wives — Vaidehi, a princess of Vidarbha, and Shaivya, from the lineage of King Shivi. Shaivya gave birth to a son named Anshuman, and Vaidehi gave birth to sixty thousand sons.

To disrupt King Sagara’s Ashwamedha sacrifice, Indra hid the sacrificial horse in the netherworld (Pātāla). Sagara’s sixty thousand sons went in search of it, but were burnt to ashes by the curse of Sage Kapila. To grant them liberation, the divine Ganga had to be brought down to the netherworld. Sagara and later his son Asamanjas performed penance but failed. Asamanjas’s son was Anshuman, whose son was Dilipa, and Dilipa’s son was Bhagiratha.

Bhagiratha performed intense penance to bring Ganga down for the salvation of his ancestors. Ganga appeared and said, “I am willing to descend to Earth, but who will bear the force of my fall?” Bhagiratha then performed penance to please Lord Shiva. Shiva, pleased, received Ganga in his matted hair and released a stream to Earth at Bhagiratha’s request. Following Bhagiratha, Ganga flowed onwards, submerging Sage Jahnu’s hermitage on the way — thus earning the name “Jahnavī.” Finally, she reached the ocean, descended into the netherworld, and liberated the sons of Sagara.

Spiritual significance:- Just as Sagara’s sons perished due to bad sanskāras, in the same way, the children of Shiv Baba are also consumed by the fire of lust when overcome by Maya. Then, through Bhagiratha in the form of Brahma Baba, Shiv Baba showers the Ganga of divine knowledge, purifying souls and uplifting them.

సగరుడు హిందూ పురాణాల్లో సత్య యుగానికి చెందిన గొప్ప చక్రవర్తి. సూర్య వంశం లేదా ఇక్ష్వాకు వంశానికి చెందిన రాజు. రామాయణంలో దశరథ మహారాజుకి ఈయన పూర్వీకుడు.

ఆయనకి ఇద్దరు భార్యలు ఒకరు విదర్భ రాజకుమారి. మరొకరు శివి వంశానికి చెందిన స్త్రీ.

సగరునకు వైదర్భి, శైబ్య అను ఇద్దరు భార్యలు. శైబ్యకు అంశుమంతుడను కుమారుడు, వైదర్భికి 60వేల మంది కుమారులు కలిగిరి. సగరుని అశ్వమేధ యాగాన్ని భంగం చేయడానికి ఇంద్రుడు యాగదేనువును పాతాళంలో దాచాడు. ఆ అశ్వాన్ని వెతకడానికి వెళ్ళిన సగరుని 60వేల మంది పుత్రులు కపిల మహాముని శాపమున భస్మమై పోయారు. వారికి ఉత్తమగతులు లభించాలంటే దివిజ గంగను పాతాళానికి తేవలసి ఉంది. సగరుడు, అతని కొడుకు అసమంజసుడూ తపసు చేసినా ప్రయోజనం లేకపోయింది. అసమంజసుని కొడుకు అంశుమంతుడు. ఆంశుమంతుని కొడుకు దిలీపుడు. దిలీపుని కొడుకు భగీరధుడు.

భగీరధుడు తన తాతలకు ఉత్తమ గతులు ప్రాప్తించాలని గంగకోసం తపస్సు చేశాడు. గంగ ప్రత్యక్షమై "నేను భూమి మీదికి దిగిరావడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాను. కాని నా దూకుడు భరించగల నాధుడెవ్వరు?" అని అడిగింది. భగీరధుడు శివునికోసం తపసు చేశాడు. అనుగ్రహించిన శివుడు దిజ గంగను భువికి రాగానే తన తలపైమోపి, జటాజూటంలో బంధించాడు. భగీరధుని ప్రార్థనతో ఒక పాయను నేలపైకి వదలాడు. భగీరధుని వెంట గంగ పరుగులు తీస్తూ సాగింది. దారిలో జహ్నముని ఆశ్ర్రమాన్ని ముంచెత్తి, "జాహ్నవి" అయ్యింది. ఆపై సాగరంలో ప్రవేశించి, పాతాళానికి చేరి, సగరుని పుత్రులకు ఉత్తమ గతులను కలుగజేసింది.

ఆధ్యాత్మిక భావము:- సగరుడి కుమారులు చెడు సంస్కారాల కారణంగా వినాశనాన్ని పొందారు అలాగే, శివ బాబా పిల్లలు కూడా మాయకు వశమై కామ చితిపై కూర్చుని కాలిపోయారు. అప్పుడు భగీరథుడైన బ్రహ్మా బాబా ద్వారా శివబాబా వద్ద ఉన్న జ్ఞాన గంగను కురిపిం మనపై కురిపించి , ఆత్మలమైన మనలను పావనంగా తయారు చేసి ఆత్మ ఉద్ధరణ చేస్తున్నారు

ಸಾಗರನ ಮಕ್ಕಳು

ಸಗರ ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಸತ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದವ. ಅವನು ಸೂರ್ಯವಂಶ ಅಥವಾ ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ರಾಜ ಮತ್ತು ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿತ ಮಹಾರಾಜ ದಶರಥನ ಪೂರ್ವಜನಾಗಿದ್ದ.

ಅವನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರಿದ್ದರು – ಒಬ್ಬಳು ವಿದರ್ಭದ ರಾಜಕುಮಾರಿ ವೈದರ್ಭಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು ಶಿವಿ ವಂಶದ ಸ್ತ್ರೀ ಶೈವ್ಯ. ಶೈವ್ಯಳಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಪುತ್ರ ಅಂಶುಮಾನ್ ಹುಟ್ಟಿದ, ಮತ್ತು ವೈದರ್ಭಿಯಿಂದ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು.

ಸಗರನ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗವನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಲು ಇಂದ್ರನು ಯಾಗದ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟನು. ಕುದುರೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೋದ ಸಗರನ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಪುತ್ರರು ಕಪಿಲ ಮಹರ್ಷಿಯ ಶಾಪದಿಂದ ಭಸ್ಮವಾದರು. ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಗತಿ ದೊರಕಿಸಲು ದಿವ್ಯ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿತ್ತು. ಸಗರ ಮತ್ತು ಅವನ ಪುತ್ರ ಅಸಮಂಜಸ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು, ಆದರೆ ಫಲ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಅಸಮಂಜಸನ ಪುತ್ರ ಅಂಶುಮಾನ್, ಅಂಶುಮಾನ್‌ನ ಪುತ್ರ ದಿಲೀಪ, ಮತ್ತು ದಿಲೀಪನ ಪುತ್ರ ಭಗೀರಥ.

ಭಗೀರಥನು ತನ್ನ ಮುತ್ತಜ್ಜಂದಿರಿಗೆ ಮುಕ್ತಿ ಕೊಡಿಸಲು ಗಂಗೆಗಾಗಿ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ಗಂಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು – “ನಾನು ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿಯಲು ಸಿದ್ಧಳಿದ್ದೇನೆ, ಆದರೆ ನನ್ನ ವೇಗವನ್ನು ಯಾರು ತಡೆಯಬಲ್ಲರು?” ಆಗ ಭಗೀರಥನು ಶಿವನನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ಶಿವನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಜಟೆಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಭಗೀರಥನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಒಂದು ಧಾರೆ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿಟ್ಟನು. ಗಂಗೆ ಭಗೀರಥನ ಹಿಂದೆ ಹರಿಯುತ್ತಾ ಹೋದಳು, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಜಹ್ನುಮುನಿಯ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅವಳು “ಜಾಹ್ನವಿ” ಎನಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಕೊನೆಗೆ ಅವಳು ಸಾಗರವನ್ನು ಸೇರಿ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ಸಾಗರನ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡಿದಳು.

ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಭಾವ:-

ಸಗರನ ಮಕ್ಕಳು ಕೆಟ್ಟ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ನಾಶವಾದರು, ಅದೇ ರೀತಿ ಶಿವ ಬಾಬನ ಮಕ್ಕಳು ಸಹ ಮಾಯೆಗೆ ವಶರಾಗಿ ಕಾಮ-ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಭಗೀರಥನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಬಾಬನಿಂದ ಶಿವ ಬಾಬ ರವರ ಜ್ಞಾನ-ಗಂಗೆ ಸುರಿಯುತ್ತದೆ, ಇದು ಆತ್ಮರನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಉದ್ಧಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

સગર એક મહાન ચક્રવર્તી સમ્રાટ હતા, જે સત્ય યુગમાં થયા હતા. તેઓ સૂર્યવંશ અથવા ઇક્ષ્વાકુ વંશના રાજા હતા અને તેઓ જ રામાયણમાં વર્ણવાયેલા મહારાજ દશરથના પૂર્વજ હતા।

તેમની બે રાણીઓ હતી – એક વિદર્ભ રાજ્યની રાજકુમારી વૈદર્ભી અને બીજી શિવિ વંશની સ્ત્રી શૈવ્ય. શૈવ્યમાંથી તેમને અંશુમાન નામનો પુત્ર થયો, અને વૈદર્ભીમાંથી સાઠ હજાર પુત્રો જન્મ્યા।

સગરના અશ્વમેધ યજ્ઞને ભંગ કરવા માટે ઇન્દ્રે યજ્ઞનો ઘોડો પાતાળમાં છુપાવી દીધો. ઘોડાની શોધમાં ગયેલા સગરના સાઠ હજાર પુત્રો કપિલ મહર્ષિના શ્રાપથી ભસ્મ થઈ ગયા. તેમને મુક્તિ આપવા માટે ગંગાને પાતાળમાં લાવવી જરૂરી હતી.

સગર અને તેમનો પુત્ર અસમાન્જસે તપ કર્યો, પરંતુ સફળતા મળી નહીં. પછી અસમાન્જસનો પુત્ર અંશુમાન થયો, અંશુમાનનો પુત્ર દિલીપ અને દિલીપનો પુત્ર ભગીરથ થયો. ભગીરથએ પોતાના પિતામહોને મુક્તિ આપવા માટે ગંગાને પૃથ્વી પર લાવવા કઠોર તપ કર્યો.

ગંગા પ્રગટ થઈ અને બોલી: “હું પૃથ્વી પર આવવા તૈયાર છું, પણ મારા જોરદાર પ્રવાહને કોણ સંભાળી શકે?” ત્યારે ભગીરથએ ભગવાન શિવને પ્રસન્ન કરવા તપ કર્યો. શિવજી પ્રસન્ન થયા અને ગંગાને પોતાની જટામાં ધારણ કરી. પછી ભગીરથની પ્રાર્થના પર એક ધારા પૃથ્વી પર છોડવામાં આવી.

ગંગા ભગીરથના પાછળ-પાછળ વહેતી આવી. રસ્તામાં જ્યારે જાહ્નુમુનિનો આશ્રમ ડૂબવાનો હતો, ત્યારે તેમણે ગંગાને પોતાના કાનમાં લઈ લીધી. ત્યારથી ગંગાને “જાહ્નવી” પણ કહેવામાં આવે છે. અંતે ગંગા સમુદ્રમાં જઈ પાતાળમાં ઊતરી અને સગરના પુત્રોને મોક્ષ આપ્યો।

આધ્યાત્મિક અર્થ:

સગરના પુત્રો પોતાના ખરાબ સંસ્કારોને કારણે નાશ પામ્યા. એ જ રીતે, શિવબાબાના બાળકો પણ માયાના વશ થઈ કામ-ક્રોધ વગેરેમાં બળી જાય છે. ત્યારે ભગીરથ સ્વરૂપ બ્રહ્માબાબા દ્વારા શિવબાબાનું જ્ઞાન-ગંગા વરસે છે, જે આત્માઓને પવિત્ર બનાવી તેમનું ઉદ્ધાર કરે છે।